ኣዲስ ኣበባ – ብሄራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ (NBE) ኩሎም ንግዳዊ ባንክታት ደብዳቤ ልቓሕ (LC) ኣብ ዝህቡሉ እዋን ንዝተመርጹ ኣቑሑት ኣእትዎት ናይ ጉምሩክ መመልከቲ ዋጋታት ክጥቀሙ ዘገድድ ሓድሽ መምርሒ ኣብ ግብሪ ኣውዒሉ ኣሎ። ሎሚ መዓልቲ ዝተገልጸ እዚ ስጉምቲ፡ ካብ ዓቐን ንላዕሊ ዝኾነ ክፍሊት (over-invoicing) ንምቁጽጻርን ውሑድ ዘሎ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ንምዕቃብን ዝዓለመ ዓቢ ምትእትታው ኣብ ዕዳጋ ኣእትዎት እዩ። እዚ መምርሒ እዚ ብኡንብኡ ኣብ ግብሪ ይውዕል። ብመሰረት እቲ ሓድሽ ሕጊ ብሄራዊ ባንኪ፡ ባንክታት ንዋጋ እቶት ኣቑሑት ክግምግሙ ከለዉ ንመመልከቲ ዋጋታት ኮሚሽን ጉምሩክ ከም መወከሲ ክጥቀሙ ይግደዱ። እዚ ማለት ሓደ ኣእታዊ ካብቲ ናይ ጉምሩክ መመልከቲ ዋጋ ብርኡይ ዝለዓለ ዋጋ እንተ ኣፍሊጡ፡ እቲ ባንኪ ነቲ ጠለብ ክነጽጎ ወይ ተወሳኺ መረዳእታ ክሓትት ይኽእል እዩ። እቶም በዚ መመልከቲ ዋጋ ዝግዝኡ ኣቑሑት ዝርዝር ብወግዒ ኣይተገልጸን፣ እዚ ድማ ንኣእተውቲ ዘይርጉጽነት ፈጢሩሎም ኣሎ። ኣብቲ ዓውዲ ባንኪ ዘለዉ ምንጭታት ከም ዝሕብርዎ፡ ውሳነ ብሄራዊ ባንኪ ካብቲ ሰፊሕ ኮይኑ ዘሎ ካብ ዓቐን ንላዕሊ ክፍሊት ናይ ምሕታም (over-invoicing) ስጋእ ዝመጸ እዩ። እዚ ድማ ኣእተውቲ ካብ ማእከላይ ባንኪ ዝለዓለ መጠን ናይ ወጻኢ ሸርፊ ንምርካብ ኢሎም ዋጋ ኣቑሑት ኣጋኒኖም ዘቕርቡሉ ኣሰራርሓ እዩ። እዚ ዝተጋነነ ሸርፊ ድማ ንኻልእ ዕላማታት ይውዕል ከምዘሎ ይንገር፣ እዚ ድማ ነቲ ኣብታ ሃገር ዘሎ ሕጽረት ናይ ወጻኢ ሸርፊ የጋድዶ። ብሄራዊ ባንኪ ብመንገዲ ዳታ ጉምሩክ ንዋጋታት ብምስንዳው፡ ነዚ ዘይሕጋዊ ንጥፈታት ክንክዮን እቲ ውሑድ ዘሎ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ንሕጋዊ ኣእትዎት ጥራይ ክውዕል ክገብርን ተስፋ ይገብር። ይኹን እምበር፡ ነቀፍቲ እዚ ስጉምቲ ንንግዲ ክዓናቕፍን ንኣእተውቲ ቢሮክራሲያዊ ዕንቅፋታት ክፈጥርን ይኽእል እዩ ይብሉ። ናይ ጉምሩክ መመልከቲ ዋጋታት ንለውጢ ዕዳጋ ወይ ንፍሉይ ባህርያት ናይቶም ኣቑሑት ብልክዕ ከየንጸባርቑ ይኽእሉ እዮም ይብሉ። እዚ ድማ ኣብ መስርሕ ደብዳቤ ልቓሕ (LC) ምድንጓይ ክፈጥርን ንትካላት ንግዲ ወጻኢታት ክውስኽን ይኽእል፣ እዚ ድማ ኣብ መወዳእታ ንተጠቀምቲ ይጸሉ እዩ። ውጽኢታውነት እዚ ፖሊሲ ኣብ ልክዕነትን ግሉጽነትን ዳታ ዋጋታት ኮሚሽን ጉምሩክን ኣብ ብቕዓት ስርዓተ ባንኪ ኣብ ምትግባር እቲ ሓድሽ መምርሒን ዝምርኮስ ክኸውን እዩ። ናይ ነዊሕ እዋን ጽልዋ እዚ ፖሊሲ ገና ዝርአ እኳ እንተኾነ፡ ብሄራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ንናይ ወጻኢ ሸርፊ መኽዘን ንምምሕዳርን ኣብ ዓውዲ ኣእትዎት ንዝረኣዩ ፋይናንሳዊ ዘይሕጋውነት ንምፍታሕን ዘለዎ ቆራጽነት ዘርኢ እዩ።