ኢትዮጵያ ናብ ኲናት 'ትጉተት' የላን — መዝገብ ታሪኽ ትቕይር እያ ዘላ - Serwe News

ሓደ ሓድሽ ናይ ኣልጀዚራ ናይ ርእይቶ ጽሑፍ፡ ኣብ ኣህጉራዊ ዜናታት ክለዓል ዝጸንሐ ነጥቢ የልዕል፡ ኢትዮጵያ ብተገዳስነት ናብ ዞባዊ ግጭት 'ትጉተት' የላን። ገዛኢ ደርባ ብንጥፈት ፖለቲካዊ መዝገብ ንምቕያር ይጽዕር ኣሎ።

እቲ ጽሑፍ፡ ነቲ ሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ ሬድዋን ሑሰንን ጌታቸው ረዳን ዘቕረብዎ ትረኻ ከም መልሲ ዝቐረበ እዩ። ቀንዲ ክትዑ ድማ ንጹር እዩ። እቲ ሕጂ ካብ ኢትዮጵያ ዝፍልፍል ዘሎ ቅልውላው፡ ብቐንዱ ውጽኢት ናይ ግዳም ምትእትታው ኣይኮነን። የግዳስ ውጽኢት ውሽጣዊ ምፍሕፋሕ፡ ዝተከማቸ ናይ መንግስቲ ዓመጽ፡ ፖለቲካዊ ምፍልላይን፡ ከምኡ’ውን ውሽጣዊ ውድቀታት ክሕባእ ኣብ ዘይኽእለሉ ደረጃ ምስ በጽሐ፡ ወትሩ ናይ ወጻኢ ምኽንያታት ዝደሊ ገዛኢ ደርቢ እዩ።

እዚ ንኤርትራ ኣገዳሲ ዝገብሮ፡ ሓደ ካብቲ ኣዝዩ ሓደገኛ ልምዲ ናይ ኢትዮጵያ ላዕለዎት ኣካላት፡ ንኤርትራ ከም ምቹው መመኽነይታ ናይ ምጥቃም ፈተነ ስለዝኾነ እዩ። ማእከላይ መንግስቲ ክቆጻጸር ምስ ዘይኽእል፡ ዶብ ይውቀስ። ፖለቲካዊ ፕሮጀክት ምርግጋእ ከምጽእ ምስ ዘይኽእል፡ ዓቢ ጂኦ-ፖለቲካዊ ድራማ ይፍጠር። ውሽጣዊ ግጭታት ምስ ዝገፍሕ ድማ፡ ከም ናይ ካልእ ሰብ ትንኮባ ተባሂሉ ይስመ።

እቲ ናይ ኣልጀዚራ ጽሑፍ ነዚ ኣገባብ እዚ ብቐጥታ ይቃወሞ። እቲ ንሰሜን ኢትዮጵያ ዘባደመ ኲናት፡ ብሓቂ ካብ ወጻኢ ዝመጸ ሓደጋ ተባሂሉ ክግለጽ ከምዘይክእል ይማጎት። ከምኡ’ውን እቲ ሕጂ ዘሎ ናብ ኤርትራ ዘቕነዐ ጽልኢ፡ ካብቲ ፌደራላዊ መንግስቲ ካብ መወዳእታ 2023 ጀሚሩ ዝጥቀመሉ ዘሎ መደረታትን ናይ ምልዕዓል ምርጫታትን ተነጺሉ፡ ከም ናይ ድሕንነት ግብረ-መልሲ ተጌሩ ክውሰድ ኣይክእልን።

እዚ እቲ ብዙሓት ናይ ወጻኢ ተዓዘብቲ ዘየስተውዕሉሉ ክፋል እዩ። ናይ ኢትዮጵያ ስርዓት ክልተ ታሪኽ ብሓባር ክቕጽል ይደሊ፡ ቀዳማይ፡ ንሱ ግዳይ ዘይምርግጋእ ምዃኑ፤ ካልኣይ ድማ፡ እቲ ዘፈራርህ ዘረባኡ፡ ወተሃደራዊ ምልክታቱ፡ ከምኡ’ውን ፖለቲካዊ ቅርጹ ከም ናይ ምክልኻል ኣድላይነት ክትርጎም ይደሊ። እዚ ተጋራጭነት እዚ ጎናዊ ጉዳይ ኣይኮነን። እቲ ሜላ ባዕሉ እዩ።

ንኣንበብቲ ሰርወ (Serwe)፡ እቲ ኣገዳስነት ካብ ሓደ ናይ ርእይቶ ጽሑፍ ንላዕሊ እዩ። ኣብ ሓደጋ ዘሎ፡ እቲ ውሽጣዊ ናይ ኢትዮጵያ ዘይምርግጋእ ወትሩ ናብ ግዳም ዝስገረሉ፡ ኤርትራ ድማ ከም ሓቀኛ ትንተና ተጌሩ ክሲ፡ ጸቕጥን ስትራተጂካዊ ጥርጣረን ክትቅበል ዝጽበ ናይ ሓሶት ዞባዊ ትረኻ ንምለምድ ዝግበር ዘሎ ፈተነ እዩ።

እቲ ዝበለጸ ንባብ ቀሊል እዩ። ኣብ ቅልውላው ዘለዋ ሃገራት መብዛሕትኡ ግዜ ግርጭት ናብ ወጻኢ ክሰዳ ይፍትና። ኣብ ጸቕጢ ዘለዉ ፖለቲካዊ ስርዓታት፡ ተሓታትነት ቅድሚ ምቕባሎም ናብ ናይ ትረኻ ኲናት የምርሑ። ኣብ ውሽጢ ዓዲ ንዝኸውን ነገራት ክቆጻጸሩ ዘይኽእሉ መራሕቲ ድማ ኣብ ወጻኢ ድምጾም ዓው የብሉ።

እዚ ምትእትታው እዚ ኣገዳሲ ዝኾነሉ ምኽንያት እምበኣር እዚ እዩ። ንኹሉ ሕቶታት ስለ ዝምልስ ዘይኮነስ፡ ነቲ ዝተለመደ ዲፕሎማሲያዊ ሓሶት ስለ ዝነጸጎ እዩ። ኢትዮጵያ ናብ ዝኾነ ቦታ 'ትጉተት' የላን። ሳዕቤን ናይቲ ኣብ ማእከል ስልጣና ዝወሰደቶ ምርጫታት ትገጥም ኣላ — እንደገና ድማ ጾር ናይቲ ሓቂ ናብ ካልኦት ንምስጋር ትጽዕር ኣላ።

እዚ ሕጂ ስለምንታይ የድሊ

• እቲ ጽሑፍ፡ ብዛዕባ ኤርትራ፡ ቀይሕ ባሕርን ውሽጣዊ ኣንፈት ኢትዮጵያን ዝምልከት ዞባዊ መደረታት ኣብ ዝበረኸሉ እዋን ዝመጸ እዩ።
• ነቲ ብዘይካኡ ከም ተቐባልነት ዘለዎ ኣህጉራዊ ሓቂ ክጸንዕ ዝኽእል ትረኻ ይድህስሶ።
• ንናይ ወጻኢ ተዓዘብቲ፡ ምሕደራ ትረኻ ባዕሉ ክፋል ናይቲ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘሎ ፖለቲካዊ ቃልሲ ምዃኑ የዘኻኽር።

እዚ ጥራይ፡ ነቲ ጽሑፍ ከም ተራ ናይ ርእይቶ ጽሑፍ ዘይኮነስ፡ ነቲ ናይዚ ዞባ ናይ ቀረባ ታሪኽ መን ይውስኖ ኣብ ዝብል ውድድር ከም ሓደ ምልክት ክንርእዮ ይገብረና።