ሓለዋ ቀይሕ ባሕሪ፦ እስራኤል ኣብ ሶማሊላንድ ብዝቐረበ ወተሃደራዊ ህላወ ኣቢላ ስትራቴጂካዊ ዶብ ትመርሕ ኣላ - Serwe News

ክሳብ መጋቢት 20፣ 2026፡ እስራኤል ኣብ ሶማሊላንድ ቀዋሚ ወተሃደራውን ስለያውን መደበር ንምትካል ትንቀሳቐስ ከምዘላ ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ እዋን፡ ጂኦፖለቲካዊ ቅርጺ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዓሚቕ ስግግር የካይድ ኣሎ። እዚ ስትራቴጂካዊ ምንቅስቓስ፡ የሩሳሌም ነታ ባዕላ ናጽነታ ዝኣወጀት ዞባ ታሪኻዊ ዲፕሎማሲያዊ ኣፍልጦ ድሕሪ ምሃባ ኣዋርሕ ጸኒሑ ዝመጸ ኮይኑ፡ ኣንጻር እቲ ቀጻሊ ስግኣት ብኢራን ዝድገፉ ዕሱባት ሑቲ ደቡባዊ መከላኸሊ መስመር ንምፍጣር ዝተገብረ ወሳኒ ጻዕሪ እዩ። እቲ ኣብ ጥቓ ስትራቴጂካዊ ወሽመጥ ዓደን ክህነጽ ተሓሲቡ ዘሎ መደበር፡ ከም ላዕለዋይ ቴክኖሎጂ ዘለዎ ናይ ስለያን ምላሽን ማእከል ኮይኑ ንከገልግል ዝተዳለወ ኮይኑ፡ ንጽልዋ እስራኤል ናብቲ ተኣፋፊ ዝኾነ መጻብቦ ባብ ኤል-መንደብ ብውጽኢታዊ መንገዲ ዘስፋሕፍሕ እዩ። ንዓመታት ኣብ የመን ዝካየድ ዘሎ ናዕቢ ሑቲ ነዚ ናይ ባሕሪ መተሓላለፊ ብምጥቃም ንዓለማዊ መጓዓዝያ ባሕሪ ክሰናኸልን ነዊሕ ርሕቀት ዝውንጨፉ ኣጽዋር ክትኩስን ጸኒሑ እዩ፣ እንተኾነ ግን ኣብቲ መንጻር ገምገም ባሕሪ ዝህሉ ናይ እስራኤል ህላወ ነቲ ናይ ቀይሕ ባሕሪ ታክቲካዊ መደብ ብመሰረቱ ክቕይሮ ይኽእል እዩ። እዚ ምዕባለ እዚ ክልተኣዊ ናይ ድሕነት ስምምዕ ጥራይ ዘይኮነስ፡ እስራኤል ቁጠባውን ሃገራዊን ድሕነታ ንምሕላው ካብቲ ልሙድ ዞባዊ ገደባት ንምውጻእ ኣብ እትጽዕረሉ ዘላ እዋን፡ ኣብቲ ዝሰፍሐ ግጭት 'መሓውር ተቓውሞ' (Axis of Resistance) ዝተኸፍተ ኣገዳሲ ምዕራፍ እዩ። ድሕረ ባይታ እዚ ኪዳን እዚ ኣብቲ ሶማሊላንድ ንዓሰርተታት ዓመታት ዘካየደቶ ኣህጉራዊ ተፈላጥነት ናይ ምርካብ ድሌት ዝተሰረተ እዩ፤ ምምሕዳር ሃርጌሳ ስትራቴጂካዊ ገምገም ባሕሪኡ ንሓይልታት ምክልኻል እስራኤል ብምቕራብ፡ ንምዕራባውያንን መሻርኽቶምን ወሳኒ ናይ ድሕነት መሻርኽቲ ምዃኑ ከረጋግጽ ተስፋ ይገብር። በንጻሩ፡ ኣብ መቃዲሾ ዝርከብ ማእከላይ መንግስቲ ነቲ ስጉምቲ ከም ምግሃስ ልኡላውነት ሶማልያን ንዝሓላለኸ ንሕንሕ ማእከላይ ምብራቕ ናብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ዘምጽእ ሓደገኛ ወጥሪ ገይሩ ብምርኣይ ብዝተጸበዮ ስግኣት ግብረ መልሲ ሂቡ ኣሎ። ክኢላታት ስለያ ከም ዝሕብርዎ፡ እቲ መደበር ካብ መሬት የመን ዝፍነዉ ናይ ድሮን መጥቃዕቲታትን ምንቅስቓስ ሓይልታት ባሕሪን ብዘይተሓለለ ልክዕነት ክከታተሉ ዝእክሉ ምዕቡላት ናይ ራዳር ስርዓታትን ኤሌክትሮኒካዊ ናይ ውግእ መሳርሒታትን ክሕዝ እዩ። ግዜ እዚ ዘተ እዚ ምስቲ ኢትዮጵያ ኣብቲ ዞባ ዝገበረቶ ኣሰሓሓቢ ናይ ባሕሪ ስምምዓት ዝተኣሳሰር ኮይኑ፡ እዚ ድማ ካርታ ድሕነት ቀይሕ ባሕሪ ዳግማይ ንምስኣል ዝዓለመ ሱልሳዊ ምሕዝነት ይፍጠር ከምዘሎ የመልክት። ንእስራኤል እዚ ስጉምቲ እዚ፡ ካብቲ ንከላኸል ጥራይ ዝብል መርገጺ ናብቲ ስግኣታት ናብ ወሽመጥ ዓቃባ ቅድሚ ምብጽሖም ንምምካን ዝዓለመ ንቕድሚት ዝጥምት ናይ ምክልኻል ስትራቴጂ ዝተገብረ ስግግር እዩ። ይኹን እምበር፡ ኣብቲ ታሪኻዊ ተኣፋፍነት ወተሃደራዊ ኢድ ኣእታውነት ወጻኢ ሃገራት ዘለዎ ዞባ ናይ እስራኤል ሰራሕተኛታት ምህላዎም ዓቢ ሓደጋ ዘለዎ ኮይኑ፡ ንሶማሊላንድ ሓድሽ ዒላማ ናይ ወኪል መጥቃዕቲታት ክገብራ ይኽእል እዩ። ከም ቻይናን ኣመሪካን ዝኣመሰላ ዓለምለኻዊ ሓይልታት ኣብ ጎረቤት ጅቡቲ ናይ ባዕለን መደበራት ኣብ ዘለዋሉ እዋን፡ ናይ እስራኤል ወተሃደራዊ ኣሰር ምውሳኹ ነቲ ድሮ ዝተጨናነቐን ዝተሓላለኸን ናይ ባሕሪ ሃዋህው ሓድሽ ዝተሓላለኸ መድረኽ ይውስኸሉ እዩ። እቲ ዲፕሎማሲያዊ ሳዕቤን ኣብ ማሕበር ሃገራት ዓረብን ሕብረት ኣፍሪቃን ድምጺ ክህልዎ ትጽቢት ይግበር፣ እዚ ድማ ንዞባውያን ተዋሳእቲ ኣብ መንጎ ተግባራዊነት ድሕንነት ባሕሪን ርእዮተ-ዓለማዊ ጽልዋ ግጭት ፍልስጤምን እስራኤልን ሓደ ክመርጹ ከገድዶም እዩ። ኣብ መወዳእታ፡ ዓወት እዚ መደበር እዚ ኣብ ርግኣት ውሽጣዊ ፖለቲካ ሶማሊላንድን ኣብ መንጎ እናገደደ ዝኸይድ ዘሎ ዓለማዊ ምፍሕፋሕን እቲ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ምሕዝነት ክሳብ ክንደይ ጽንዓት ከምዘለዎ ክምርኮስ እዩ።