ኣብ ፖለቲካዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ዓቢ ጽልዋ ዘሕደረ ጉልሕ ሕጋዊ ምዕባለ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ቤት ፍርዲ ፌደራል ቀዳማይ ብርኪ ምድብ ዓራዳ፡ ነቲ ቅድሚ ሕጂ ንሓያሎ ተኸሰስቲ ተዋሂቡ ዝነበረ ናይ ዋሕስ ትእዛዝ ብወግዒ ሰሪዝዎ። እቲ ቤት ፍርዲ ካብ ክልቲኦም ወገናት ማለት ካብ ከሳስን ተኸሳስን ዝቐረቡ ክትዓት ድሕሪ ምምርማር ዘመሓላለፎ ውሳነ፡ እቶም ተኸሰስቲ ንውሕዱ ንተወሳኺ ዓሰርተ መዓልታት ኣብ ቀይዲ ክጸንሑ ዘገድድ እዩ። እዚ ናይ ግዜ ምንዋሕ ዝተዋህበ፡ ፖሊስ ኣብ ልዕሊ እቶም ምስ ሰልፊ ባልደራስ ንሓቀኛ ዲሞክራሲ ዝተኣሳሰሩ ተኸሰስቲ ዘካይዶ ዘሎ መርመራ ንምዝዛም እዩ። እዚ ውሳነ እዚ፡ ካብ ተጣበቕቲ መሰላትን ፖለቲካዊ ተዓዘብትን ጽዑቕ ምክትታል ኣብ ዝግበረሉ ዘሎ ጉዳይ ወሳኒ ምዕራፍ እዩ። እቲ ብምሓዝ ፍሉጣትን ተሃዋስን ጉዳያት ርእሰ ከተማ ዝፍለጥ ምድብ ዓራዳ፡ መሳርሒ ጸጥታ መንግስቲ መርትዖ ንምእካብ ተወሳኺ ግዜ ኣብ ዝሓተተሉ እዋን ናይ ሕጊ ጎቲትካ ምጉታት ቦታ ኮይኑ ኣሎ። ብመሰረት ጸብጻብ ሰሎሞን ሙጬ ካብ ዶይቸ ቬለ (Deutsche Welle)፡ እቲ ቤት ፍርዲ ነቲ ናይ ቀደም መሰል ዋሕስ ንጎኒ ዝደፈነሉ ምኽንያት፡ እቲ መርመራ ዝተሓላለኸ ብምዃኑን ኣብዚ እዋን እዚ ንተኸሰስቲ ምፍታሕ ከስዕቦ ዝኽእል ስግኣታትን ኣብ ግምት ብምእታው እዩ። ሰልፊ ባልደራስ ንሓቀኛ ዲሞክራሲ ነቲ ቤት ፍርዲ ዘመሓላለፎ ውሳነ ብትሪ ኮኒንዎ ኣሎ። እቲ ሰልፊ ኣብ ወግዓዊ ገጻቱ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ እቲ ውሳነ ንልዕልና ሕጊ ንድሕሪት ዝመልስን ንቅዋማዊ መሰላት ተኸሰስቲ ዝጥሕስን ምዃኑ ገሊጽዎ። እቶም ተኸሰስቲ ኣብ ታሕተዋይ ቤት ፍርዲ ረቛሒታት ዋሕስ ኣማሊኦም ከለዉ፡ ቀጻሊ ማእሰርቲ ካብ ሕጋዊ ኣድላይነት ንላዕሊ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ እዩ ክብሉ ተማጒቶም። ፖሊስ ብወገኑ፡ እቲ ተወሳኺ ዓሰርተ መዓልታት ንፎረንሲክ መርመራን ንጽህና እቲ ጉዳይ ወሰንቲ ዝኾኑ ምስክርነት ንምእካብን ኣገዳሲ ምዃኑ ገሊጹ። እዚ ብተደጋጋሚ ናይ መርመራ ግዜ ናይ ምንዋሕ ልምዲ፡ መብዛሕትኡ ግዜ 'ናይ ቀይዲ ዑደት' (remand cycles) ተባሂሉ ዝጽዋዕ፡ ኣብ ስርዓተ ፍርዲ ኢትዮጵያ ቀጻሊ መከራኸሪ ነጥቢ ኮይኑ ኣሎ። ነቐፍቲ እዚ ሜላ እዚ ብዘይ ወግዓዊ ክሲ ንዘይተወሰነ ግዜ ንምእሳር የገልግል ይብሉ፤ መንግስቲ ድማ ሃገራዊ ድሕነት ንምሕላውን ጽፉፍ ገበናዊ መርመራ ንምርግጋጽን ኣገዳሲ ስነ-ስርዓታዊ መሳርሒ እዩ ይብል። እቲ ሓድሽ ናይ ዓሰርተ መዓልታት ግዜ ክጅምር ከሎ፡ እቶም ንተኸሰስቲ ዝውክሉ ጠበቓታት ንመሰረት እቲ ማእሰርቲ ዝቃወም ሓድሽ ጥርዓን ከዳልዉ ትጽቢት ይግበር። ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ምስ ናይ ውሽጢ ዓዲ ማሕበራት ሲቪል ብምዃን ነቲ መስርሕ ብቐረባ ይከታተልዎ ኣለዉ፤ ግሉጽነትን ኣህጉራዊ መዐቀኒታት ፍትሓዊ ፍርዲ ምኽባርን ድማ የጉልሑ። ውጽኢት እዚ ጉዳይ እዚ፡ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተሓላለኸ ናይ ውሽጢ ዓዲ ምስጋርን ምምሕዳራዊ ጽገናን ኣብ እትርከበሉ እዋን፡ ኣብ ኣተሓሕዛ ኣባላት ተቓወምቲ ፖለቲካ ነባሪ ጽልዋ ክህልዎ ትጽቢት ይግበር።